آخرین خبرها

مبارزه منفى علماى اصفهان بر علیه سلطه غرب‏

عصر قاجار از جمله دورانهایى است که ایران با تحولات مهم سیاسى و اجتماعى، مانند واقعه رژى (تحریم تنباکو) و نهضت مشروطه همراه بود. دوران حکومت ناصرالدین ‏شاه که بعد‌ها «عصر امتیازات» به دولتهاى خارجى نامیده شد. منجر به نفوذ بیش از پیش خارجیان بر اقتصاد ایران و در نتیجه از میان رفتن تولیدات داخلى گردید. این سیاست در دوران مظفرالدین شاه نیز ادامه یافت.

در مبارزه با این سیاست و توسعه اقتصاد ملى، علماى اصفهان به تلاشهایى دست زدند، از جمله آن‌ها، حرکت علما در تحریم کالاهاى خارجى است که در ذیل به یکى از آن‌ها اشاره میکنیم:

قرارداد ۱۳ تن از علماى اصفهان و رکن‏ الملک شیرازى:

این خدام شریعت مطهره با همراهى جناب رکن ‏الملک، متعهد و ملتزم شرعى شده‏ایم که:

اولاً – قبالجات و احکام شریعه از شنبه به بعد روى کاغذ ایرانى بدون آهار نوشته شود. اگر بر کاغذهاى دیگر بنویسند، مهر ننموده و اعتراف نمینویسیم.

ثانیاً کفن اموات اگر غیر از کرباس و پارچه اردستانى یا پارچه دیگر غیرایرانى باشد، متعهد شده‏‌ایم بر آن می‌ّت، ما‌ها نماز نخوانیم.

ثالثاً حرام نمیدانیم لباسهاى غیرایرانى را، اما ما‌ها ملتزم شده‏‌ایم حتى‏المقدور بعد از این تاریخ ملبوس خود را از منسوج ایرانى بنماییم.

رابعاً مهمانی‌ها بعد ذلک ولو اعیانى چه عامه، چه خاصه باید مختصر باشد، والا احدى ما را به حضور خود وعده نگیرد و ما نیز اینگونه مهمانى برگزار نمیکنیم.

خامساً وافورى و اهل وافور را احترام نمیکنیم و به منزل او نمیرویم، چرا که ضرر آن محسوس بوده و خانواده‏‌ها و ممالک را بر باد داده.

امضاى آقایان گرام و علماى فخّام کثرالله امثالهم.

بدنبال این قرارداد، علماى دیگر هم با صدور اعلامیه به آن پیوستند و این حرکت بگونه‏ اى بود که دولت انگلستان را به عکس‏ العمل واداشت و چارلز مارلینگ، کاردار سفارت انگلیس به میرزا حسن ‏خان مشیرالدوله (وزیر امور خارجه ایران) طى نامه‏اى نوشت: جناب مستطاب… از اصفهان به دوستدار اطلاع رسیده که علماى آنجا در کار ترتیبى هستند که نگذارند استعداد اروپایى به فروش برسد و به خریداران ایرانى که اهمیت دارند، اعلام کرده‏اند که ب ه‏کلى ترک معامله نموده و به مهلت چهارماهه محاسبات خود را با تجارتخانه‏ هاى اروپایى قطع کنند… چون مبلغ زیادى سرمایه انگلیسى در این کار است، اگر این کار غیرصحیح را بگذارند امتداد پیدا کند، به سرمایه مزبور خطر فاحش وارد خواهد آمد. از جناب مستطاب عالى خواهشمندم مقرر دارند احکام لازمه به کارگزاران اصفهان صادر شود که از اقدامات فتنه‏ انگیز این اشخاص فوراً جلوگیرى شود.

نظر دادن بسته است.